Паян, пуш уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, Чӑваш Енӗн физкультурӑпа спорт министрӗн ҫумне Ольга Букинӑна ӗҫрен кӑларнӑ. Йышӑнӑва республика ертӳҫи Олег Николаев алӑ пуснӑ.
Ольга Абрамовна 1960 ҫулхи ҫурла уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Ҫӗмӗрле районӗнчи Хутарта ҫуралнӑ. Чулхулари патшалӑхӑн педагогика университетӗнчен тата Чӑваш патшалӑх педуниверситетӗнчен вӗренсе тухнӑ.
«Пӗтӗмӗшле техника дисциплинисемпе ӗҫ» тата «Физкультурӑпа спорта вӗрентессин теорийӗпе меслечӗ» специальноҫа алла илнӗскер ӗҫ биографине пионервожатӑйран пуҫланӑ. Шупашкар хула администрацийӗнче физкультура, спорт тата туризм управленийӗн пуҫлӑхӗнче, Хӑвӑрт утассипе республикӑн спорт шкулӗн директорӗн ҫумӗнче тата ытти ҫӗрте тӑрӑшнӑ. 2021 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче вӑл Чӑваш Енӗн физкультурӑпа спорт министрӗн ҫумӗ пулса тимлеме тытӑннӑ.
2021 ҫулта пирӗн республикӑри тӑватӑ районта пысӑк хӑвӑртлӑхлӑ 4G интернет ҫыхӑнӑвӗ валли 5 никӗс станцийӗ вырнаҫтарнӑ.
Иртнӗ ҫул Раҫҫейӗн Цифра аталанӑвӗн министерстви тата «Ростелеком» акционерсен обществи ҫӗршыври пӗчӗк ялсенче 1,2 пин никӗс станцийӗ вырнаҫтарнӑ, ҫав шутран 5-шне — Чӑваш Енре.
2021 ҫулта никӗс станцисене Ҫӗмӗрле районӗнчи Хӗрлӗ Октябрь тата Тури Кӑмаша, Елчӗк районӗнчи Энтепе, Вӑрмар районӗнчи Анаткасра, Пӑрачкав районӗнчи Никулино ялӗсенче туса лартнӑ.
Пӗлтӗр Красноармейски тата Ҫӗмӗрле районӗсем муниципалитет округӗсем пулса тӑнӑ. Вӗсем хыҫҫӑн ытти 19 район та ҫулталӑк вӗҫлениччен ҫак статуса илме хатӗррине пӗлтернӗ.
Ҫакна влаҫ органӗсене централизацилес тӗллевпе тӑваҫҫӗ. Ҫак статуса илсен ял тӑрӑхӗсен депутачӗсем пулмӗҫ, муниципалитет шайӗнчисем ҫеҫ юлӗҫ. Тӳре-шара ӗнентернӗ тӑрӑх, халӑхӑн пурнӑҫ шайӗ ӳсӗ. Управлени ӗҫӗсем хӑвӑртланӗҫ, яваплӑх тата финанс ресурсӗсем пӗр алӑра пулӗҫ.
Аса илтерер: республикӑри районсен пуҫлӑхӗсене халӑха суйлаттармалла тӑвасшӑн.
Бурят Республикинче Базыр Цырендашиев композиторпа тата педагогпа мӑнаҫланни, вӑл вара хӑй вӑхӑтӗнче Чӑваш Енре ӗҫленине ҫак йӗркесен авторӗ икӗ ҫул каялла пӗлтернӗччӗ. Аса илтерер: Базыр Очирович — Бурят Республикинчи паллӑ композитор. Вӑл — сахал мар кӗвӗ-ҫемӗ авторӗ. Унӑн мӑшӑрӗ Инесса Павловна — чӑваш.
Базыр Цырендашиевпа мӑшӑрӗ 1950-1960-мӗш ҫулсенче пурӑннӑ. 1959-1963 ҫулсенче Базыр Очирович Ҫӗмӗрлери культура ҫуртӗнче илемлӗх ертӳҫи пулса ӗҫленӗ.
Халӗ ҫав ҫын пурнӑҫран уйрӑлса кайнӑ. Вӑл 86 ҫула кайнӑ.
Хӑй ӗмӗрӗнче Базыр Цырендашиев 400 ытла юрӑ кӗвӗленӗ.
Кӑҫал Республика кунӗ хӑш районта иртессине палӑртнӑ. Вӑл – Куславкка районӗ. Паллах, йӑлана кӗнӗ тӑрӑх, Шупашкарта та уяв пулӗ.
Республика кунӗнче 30 ытла мероприяти иртмелле. Ҫав йышра, паллах, фейерверксен «Асамат» фестивалӗ те. Анчах юлашки икӗ ҫулта пандемие пула уяв ячӗпе салют яман.
Аса илтерер: 2019 ҫулта Республика кунӗ 2019 ҫулта - Улатӑр районӗнче, 2020 ҫулта – Хӗрле Чутай районӗнче, 2021 ҫулта Ҫӗмӗрле районӗнче иртнӗ.
Чӑваш Енри закупкӑсен регионаллӑ центрта вырнаҫтарнӑ аукцион тӑрӑх ҫулталӑк вӗҫлениччен Ҫӗмӗрлере судпа медицина экспертизин ҫӗнӗ пӗр хутлӑ ҫуртне туса лартмалла. Строительство хакӗ 25 млн 440 пин тенкӗпе танлашать. Аукциона нарӑсӑн 17-мӗшӗнче пӗтӗмлетӗҫ.
Ҫӗнӗ морг кивӗ ҫурт вырӑнне йышӑнӗ, ӑна кӑҫалхи ака уйӑхӗ тӗлне илсе сӳтсе пӗтермелле. Малтанхи пекех вӑл Ҫӗмӗрле районӗн тӗп пульницин лаптӑкӗнче вырнаҫӗ.
«Ҫыхӑнура» портал асаилтернӗ тӑрӑх, ҫӗнелнӗ судмедэкспертиза ҫурчӗсем пӗлтӗр Куславккара тата Вӑрнарта ӗҫлеме пуҫланӑ. Куславккара морг 2012 ҫултанпа пулман, Вӑрнарта вара 2015 ҫултанпа ӗҫлемен.
"Ял тухтӑрӗ" программа Чӑваш Енре 2020 ҫултанпа пурнӑҫланать. Унтанпа ялти шкулсене 8 вӗрентекен ӗҫлеме кайнӑ. Кӑҫал 4 ваканси пур, ҫавна май хыснаран 4 миллион тенкӗ уйӑрма палӑртнӑ. Аса илтерер: ялти шкула ӗҫлеме кайнӑ педагогсене 1 миллион тенкӗ параҫҫӗ. 50 пин таран ҫын пурӑнакан пӗчӗк хуласене те ӗҫлеме кайма юрать. Программӑпа килӗшӳллӗн ялти шкула кайнӑ вӗрентекенсен 5 ҫул ӗҫлемелле.
Кӑҫал Куславкка районӗнчи Тӗрлемес шкулне вырӑс чӗлхин учителӗ кирлӗ, Хӗрлӗ Чутай районӗнчи Хусанушкӑнь шкулне вара - ют чӗлхесен учителӗ. Ҫӗмӗрле районӗнчи Ҫӗмӗрле ялӗн шкулӗнче пуҫламӑш классен вӗрентекенӗ ҫимест, Тӑвай шкулӗнче математика вӗрентекенне питӗ кӗтеҫҫӗ.
Программӑна 55 ҫул тултарман педагогсем хутшӑнаяҫҫӗ.
Ҫӗмӗрле районӗнчи Кӗҫӗн Тӑван ялӗнчи 79 ҫулти арҫын пушарта вилнӗ. Мучи уйрӑм ҫуртра пурӑннӑ. Вут-ҫулӑм унӑн килӗнче ӗнер, кӑрлач уйӑхӗн 13-мӗшӗнче, ирхине алхасма тытӑннӑ. Инкекре мучин пурнӑҫӗ татӑлнӑ.
Инкеклӗ ӗҫсен министерствин Чӑваш Енри управленийӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫулталӑк пуҫланнӑранпа пирӗн республикӑра 45 хутчен пушар тухнӑ. Инкекре 4 ҫыннӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ, 3-ӗн аманнӑ. 6 ҫынна вилӗмрен ҫӑлса хӑварма май килнӗ.
Вут-ҫулӑм шар кӑтартнине укҫа ҫине куҫарса шутласан ҫав сумма 460 пин тенкӗпе танлашать.
Ҫӗмӗрлери прокуратура транспорт хӑрушсӑрлӑхӗпе ҫыхӑннӑ саккуна вырӑнтисем епле пурнӑҫланине тӗрӗсленӗ. Тӗрӗсленӗ те тӗрлӗ кӑлтӑк тупса палӑртнӑ.
Ҫӗмӗрле хулинче тата районӗнче пассажирсене турттаракан усламҫӑсенчен пӗрин — 8 автомобиль. Автобуссен 5 водителӗ медицина тӗрӗслевӗ витӗр тухман. Апла пулсан вӗсен сывлӑхӗ епли паллӑ мар. Пассажирсен ун пек водитель руле тытса пыракан маршруткӑна ларса ҫула тухма хӑрушӑ.
Усламҫӑ хӑйӗн патӗнче ӗҫлекен водительсем унччен судпа айӑпланнипе айӑпланманнине те пӗлмест — вӑл вӗсенчен ун пек справка ыйтман.
Прокуратура ытти кӑлтӑка та асӑрханӑ. Усламҫӑна административлӑ майпа явап тыттарса 32 пин тенкӗлӗх штрафланӑ.
Ҫитес вӑхӑтра Ҫӗмӗрле патӗнчи пӑр ҫийӗн каҫмалли кӗпер ӗҫлесе каймалла. Кун пирки вырӑнти администраци хыпарланӑ.
Кӗпер тӑвас ӗҫе пуҫланӑ. Ӑна тунтикун уҫма палӑртнӑ. Хальлӗхе ун урлӑ каҫмашкӑн мӗн хак пулнине палӑртман.
Аса илтерер: Сӑр урлӑ хывнӑ кӗпер Ҫӗмӗрле районне Чулхулари Пильна районӗпе ҫыхӑнтарать. Ҫуркуннерен пуҫласа кӗркеннеччен унта пантон кӗпер ӗҫлет. Хӗлле вара пӑр ҫийӗн каҫмаллине тӑваҫҫӗ. Сӑмах май, пӗлтӗр хӗллехи кӗпер раштавӑн 11-мӗшӗнчен пуҫласа акан 3-мӗшӗччен ӗҫленӗ.
-10.7 °C